Wikileaks: arena van de oorlog om informatie

The first serious infowar is now engaged. The field of battle is WikiLeaks. You are the troops.” (Barlow op Twitter)

Wikileaks (klik hier om de site te bekijken) werd in 2007 opgericht door Julian Assange. Het is een uitlaatklep voor klokkenluiders, een verzamelplaats voor “geheim, gecensureerd of op andere manier ontoegankelijk materiaal dat politiek, diplomatisch of ethisch belang heeft”. De beheerders, waaronder Assange, screenen op voorhand wat er wordt geplaatst, zodat enkel betrouwbare documenten worden gepubliceerd. Zij maken gebruik van de nieuwe technologie van de “wiki”, waarop interactief een database kan worden samengesteld door gebruikers over de hele wereld.

Het wiki wiki web

De wiki werd gecreëerd door Cunningham in 1995. Een wiki, zoals gebruikt voor onder andere Wikipedia en Wikileaks, is een applicatie waarop webdocumenten gezamenlijk kunnen worden bewerkt. Gebruikers kunnen pagina’s toevoegen of bestaande pagina’s aanvullen of wijzigen. Alle deelnemers bewerken dezelfde tekst – maar het is wel zichtbaar wie wat heeft gedaan. Op deze manier wordt kennis van allerlei mensen op één plaats gebundeld. Er bestaan verschillende niveaus van “openheid”: sommige wiki’s zijn compleet open, waarop eender wie eender wanneer kan posten. Je hebt ook bijvoorbeeld wiki’s waarop de basis eerst wordt gemaakt door journalisten, waarna het publiek hier voor een beperkte tijd aanpassingen kan aanbrengen. Dit heet een ‘second draft’ wiki (Bradshaw, 2007).

Hactivism

Anderson (2010) ziet een nieuwe trend sinds de doorbraak van het internet, een trend die hij journalistic hacktivism noemt. Hactivism betekent dat er wordt ingebroken in een computersysteem om een sociaal of politiek doel te bereiken. In dit perspectief ziet hij Indymedia (klik hier om de website te bekijken) als de voorloper op Wikileaks. Op Indymedia werden foto’s en getuigenissen van burgers geplaatst, vlak nadat iets had plaatsgevonden. Sinds 2000 had de website ook een Belgische tak. Het gebruik van data aangebracht door burgerjournalisten is in het laatste decennium ook doorgebroken bij professionele nieuwsorganisaties. De stap die hierna gezet werd was dat steeds meer burgers gebruik maakten (en maken) van de interactieve mogelijkheden van het internet om zelf aan burgerjournalistiek te doen – onder andere via Wikileaks.

Wat is Wikileaks?

“We provide an innovative, secure and anonymous way for sources to leak information to our journalists (our electronic drop box). One of our most important activities is to publish original source material alongside our news stories so readers and historians alike can see evidence of the truth. We are a young organisation that has grown very quickly, relying on a network of dedicated volunteers around the globe.” (www.wikileaks.org, 20/12/2014)

Op Wikileaks wordt bewijs verzameld en gepubliceerd van illegitieme, corrupte of gewelddadige overheden. Wikileaks bestaat pas sinds 2007 en heeft al een aantal enorme zaken in het licht gebracht. Zo gaven ze bewijs van corruptie in de familie van de voormalige president van Kenya, Daniel arap Moi en publiceerden ze een video van een luchtaanval door de VS op Baghdad, een aanval waarbij burgers gedood werden. Assange, ooit een “gewone” Australische journalist, stichtte de site om objectief aantoonbare onrechtvaardigheden gekend te maken bij het publiek.

Wetenschappelijk verantwoorde journalistiek

Als ik zie hoe machteloos de journalistiek tegenwoordig is, zou ik het als een belediging opvatten als iemand me een journalist noemde.” (Assange in interview in De Standaard, 30 oktober 2010)

Assange is niet zomaar een journalist. Hij is ook een hacker. En hij houdt er heel specifieke overtuigingen op na, die voelbaar zijn in de werking van Wikileaks. Assange vindt dat journalisme moet evolueren in de richting van scientific journalism. Één van de voornaamste kritieken die Assange heeft op journalisten is dat ze te subjectief zijn in hun berichtgeving. Zij staven hun beweringen te weinig met objectieve en traceerbare bewijzen. Wikileaks gebruikt rechtstreekse informatie – journalisten gebruiken vaak secundaire bronnen. Assange vindt dat journalistiek meer zoals wetenschap dient te zijn: zo transparant en volledig mogelijk (Stephen Moss, 2010). Zijn betoog hierover, betrokken op Wikileaks, kan je hier bekijken.

Wiki-terror

Niet iedereen is tevreden met Wikileaks. Zo benadrukt Assange dat hij op bijna wetenschappelijke wijze tewerkgaat door compleet transparant bericht te geven (zie het filmpje hierboven). Anderzijds blijven zijn bronnen, of “klokkenluiders”, wel anoniem, wat hun geloofwaardigheid voor sommigen aantast. Dat hij bekend staat als een hacker van hoogstaande bedrijven en organisaties zorgt ervoor dat hij in bepaalde kringen wordt gezien als een terror. Bovendien werd hij meermaals strafrechtelijk veroordeeld en beboet voor zijn activiteiten. Hij hackte onder andere NASA, Panasonic, de Nationale Australische Universiteit en het Departement van Defensie van de VS. Nadat Assange “staatsgeheimen” had laten uitlekken zei een anker van Fox News Channel over hem:

“A dead man can’t leak stuff,” Beckel said. “This guy’s a traitor, he’s treasonous, and he has broken every law of the United States. And I’m not for the death penalty, so…there’s only one way to do it: illegally shoot the son of a bitch.” (Bob Beckel, 2010)

Beckel gebruikt zeer zware taal, zoals “treasonous” en “shoot the son of a bitch”, die net als de taal van Barlow aan een oorlog, of minstens een grootschalig conflict, doet denken. In deze “slag om informatie” staan de hackers tegenover staats- en bedrijfsleiders, en dankzij nieuwe media kunnen ook burgers participeren.


Bronnen

Anderson, C.W. (2010). From Indymedia to Wikileaks: what a decade of hacking journalistic culture says about the future of news. (http://www.niemanlab.org/2010/12/)

Bradshaw, P. (2007). A taxonomy of wiki journalism. Online journalism blog (http://onlinejournalismblog.com/2007/09/10/wikijournalism-are-wikis-the-new-blogs/)

De Standaard, 30/10/2010.

http://www.huffingtonpost.com/2010/12/07/fox-news-bob-beckel-calls_n_793467.html

http://www.naturalnews.com/030647_Wikileaks_net_neutrality.html#ixzz17iAS9nT

http://www.theguardian.com/media/2010/jul/14/julian-assange-whistleblower-wikileaks

http://www.wikileaks.org

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s