Is online activisme een excuus voor luie mensen om eigenlijk niets te doen?

Door middel van nieuwe media kan er ook bottom-up geparticipeerd worden. Dit betekent dat iets vertrekt van “beneden”, bijvoorbeeld bij burgers of personeel, waarna het ergens “bovenaan” terecht komt, bijvoorbeeld bij hoogstaande politieke figuren of bij de directie van een bedrijf. Wanneer dit gebeurt via het internet noemen we dit “e-participatie”. Niet iedereen is echter overtuigd dat online participatie leidt tot offline resultaten zoals politieke of sociale verandering. De online politieke activiteiten, of “slacktivism” zouden eerder dienen om de participanten zich even goed te laten voelen over zichzelf (Morozov, 2009).

E-participatie voor politieke inspraak

Een belangrijke vorm van e-participatie is wanneer het internet gebruikt wordt voor het verhogen van politieke participatie. Dit kan bijvoorbeeld door middel van gemeenschapsnetwerken die lokale initiatieven trachten te versterken, of door burgers met hun politieke vertegenwoordigers in contact te brengen. Op deze manier kan er gemeenschapsinformatie worden opgebouwd vanuit de gemeenschap zelf.

“Burgers zijn anno 2011 mondiger en door de komst van web 2.0 applicaties zoals wiki’s, online sociale netwerken en blogs is er de mogelijkheid voor burgers om op verschillende manieren met elkaar en de overheid in contact te komen en op interactieve wijze te communiceren en te participeren.” (Donders, 2011)

Uit het onderzoek van Donders (2011) bleek dat e-participatie aanvullend werd gebruikt op ‘traditionele’ burgerparticipatie. Deze combinatie van online en offline activiteiten is volgens hem de juiste. Hij bevindt zich als onderzoeker dus in een eerder relativerende middenpositie, ergens tussen theofielen en technofoben in. Over deze posities vind je meer in de blogposts “mediagebruik door jongeren: technofielen versus technofoben” en “media en macht hand in hand”. Een voorbeeld van een platform voor e-participatie vind je op de volgende link: Blacksburg Electronic Village.

Het internet wordt ook door belangengroeperingen en sociale bewegingen gebruikt om campagnes te voeren en leden te rekruteren. Een voorbeeld van zo’n e-mobilisatie is Environmental Defense, een milieugroepering – bekijk hun online activiteiten met het oog op e-mobilisatie hier.

Online activisme voor democratisering

Politieke e-participatie en e-mobilisatie hoeven echter niet altijd hand in hand te gaan met de gevestigde autoriteiten… De mogelijkheden tot e-participatie en e-mobilisatie worden ook gebruikt in landen waar burgers (tevergeefs) streven naar een meer democratische samenleving. Dankzij nieuwe media kunnen zij hun mening uiten, met gelijkgezinde activisten in contact komen, zich organiseren en nieuwe leden rekruteren. Bovendien hoeven zij zich niet te beperken tot rekruten uit hun eigen regio. De groei van nieuwe informatie- en communicatietechnologie is een onderdeel van een bredere trend, de “globalisering”. De globalisering leidt tot het gemakkelijker ontvangen én versturen van informatie over/naar de hele wereld.

“Globalization means that if someone in China sneezes, someone in Toronto may one day catch a cold” (Huang & Leung, 2005)

Tweeting for change

Dankzij globalisering kunnen burgeractivisten uitreiken naar de hele (online) wereld. Zo hebben de volgende tweets mij in België bereikt en ongetwijfeld ook duizenden (of miljoenen?) anderen.

Capture capturetweet capturetweethrw hrw tweet HRW tweets 1 HRW tweets Hrwtweet tweet TWEetHRW tweethrwca tweethrwz Tweets HRW

SLACKtivisme

Echter, is e-participatie een illusie? Volgens sceptici krijgen mensen door een online nieuwsbericht te delen, erover te praten of door het te liken het gevoel dat ze meehelpen. Maar eigenlijk heeft dit in de praktijk geen uitwerking – en misschien kan dat deze likers ook weinig schelen wanneer het erop aankomt. Anders zouden ze toch meer doen? Deze critici spreken van slacktivism in plaats van activism.

“Internet activities have been criticized for being slacktivism, where the real life impact of the activities is limited; the main effect is to enhance the feel–good factor for participants.” (Christensen, 2011)

Christenen (2011) besluit dat het onmogelijk is om een een consistente impact op internetcampagnes op besluitvorming te bewijzen – maar dat er evenmin bewijs is van het tegenovergestelde. Hij stelde in zijn onderzoek wel vast dat e-participatie een positieve invloed kan hebben op offline participatie – iets dat ons allemaal hoop kan geven. Niet alle e-participanten nemen de doelen die ze online “steunen” serieus. Dit hoeft online activisme echter niet te ontdoen van de waarde die het wel soms kan hebben.


Bronnen

Christensen, H.S. (2011). Political activities on the Internet: slacktivism or political participation by other means? Peer-reviewed journal op  http://firstmonday.org/ojs/index.php/fm/article/view/3336/2767, geraadpleegd op 30 december 2014.

Donders, M.E.J. (2011). eParticipatie: de ‘traditionele’ discussieavond voorbij? Onuitgegeven masterproef: Universiteit Utrecht.

Huang, Y. & Leung, C.C.M. (2005). Western-Led Press Coverage of Mainland China and Vietnam during the SARS Crisis: Reassessing the Concept of ‘Media Representation of the Other’. Asian Journal of Communication. Vol. 15, No. 3, November 2005, pp. 302 – 318.

Morozov, E. (2009). “The brave new world of slacktivism,” Foreign Policy (19 May), op http://neteffect.foreignpolicy.com/posts/2009/05/19/the_brave_new_world_of_slacktivism, geraadpleegd op 23 november 2010.

http://notenoughgood.com/2013/03/slacktivism/ (afbeelding “click here to save the world”)

http://www.hrw.org/news/2014/12/22/top-human-rights-tweets-2014 (afbeeldingen “tweets”)

Advertenties

One thought on “Is online activisme een excuus voor luie mensen om eigenlijk niets te doen?

  1. Pingback: Over een nieuwe journalist voor een nieuw systeem | Camille blogt…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s