Worden papieren kranten werkelijk met uitsterven bedreigd?

Typisch voor verandering is dat dit wantrouwen opwekt. Dit is ook zo geweest sinds de komst van de nieuwe technologieën van de 21ste eeuw. Vooral “ervaren journalisten”, met andere woorden journalisten die al langer werken – met nog andere woorden: oudere journalisten die een minder groot deel van hun leven met nieuwe technologieën hebben gewerkt – lijken sceptisch ten opzichte van de meerwaarde van nieuwe media. Valt nieuwe media echter nog weg te denken? Gaat online nieuws de markt overnemen? Wordt de papieren krant in de toekomst overbodig?

Wat denken Belgische journalisten over sociale media?

In 2009-2010 en 2012 werd door Quadrant Communications een journalistenenquête uitgevoerd waarbij ongeveer 300 Belgische journalisten werden ondervraagd. Hieruit bleek onder andere dat slechts 5% van deze journalisten geen gebruik maakte van sociale media bij de uitoefening van hun beroep. In de onderstaande tabel kan je zien welke sociale media hierbij het vaakst en het minst vaak werden gebruikt (de respondenten konden meer dan één antwoord geven).

Resultaten studentenenquete

Paradoxaal genoeg vond 80% van de ondervraagde journalisten niet dat het gebruik van sociale media het werk verbeterde. Ze gebruiken het dus wel, maar niet omdat dit het werk bevordert. Het is mogelijk dat ze het gevoel hebben dat ze geen keuze hebben: sociale media zijn zo aanwezig in de samenleving dat ze het niet kunnen maken om het niet te gebruiken.

“This isn’t just a kind of fad of someone who’s an enthousiast of technology. I’m afraid you’re not doing your job if you can’t do those things.” (Peter Horrocks, BBC Global News Director)

Echter, een trend die voorzichtig werd vastgesteld bij Check Twice PR was wel dat het perspectief van journalisten positiever was geworden in 2012.

Vormt online nieuws een bedreiging voor gedrukte kranten?

Of de populariteit van online nieuws slecht is voor traditionele media is voorlopig onduidelijk. De meningen zijn verdeeld. Volgens 55% van de ondervraagde journalisten uit het onderzoek door Quadrant Communications gaan tablets gedrukte media nooit volledig vervangen. Een nipte minderheid (45%) gelooft wel dat dit uiteindelijk zal gebeuren.

Ik, samen met veel van mijn vrienden, medestudenten en zelfs professoren binnen de opleiding journalistiek lezen liever een papieren krant. Even in de zetel of aan de ontbijttafel de krant lezen is toch anders dan voor een schermpje zitten. Het is rustgevend, gezellig en doet je ogen niet wateren en je hoofd niet knetteren wanneer je langere tijd leest. Je hebt bovendien fysiek iets vast, wat zorgt voor een andere beleving. Online klik je van de ene link naar de andere en is alles een beetje sneller, vluchtiger en oppervlakkiger. Echter, komt onze voorliefde voor de papieren krant voort vanuit een soort nostalgie? Is deze “gezelligheid” intrinsiek? Of voelt een papieren krant als veilig en vertrouwd omdat we het kennen?

Een volgende vraag zou dan kunnen zijn: gaan computers ooit papier vervangen? Dit betwijfel ik nog sterker. En niet enkel omwille van weinig tastbare redenen zoals “het is aangenamer om een gedrukte tekst te lezen”. Een papieren tekst kan ook niet uitvallen. Je bent niet afhankelijk van een batterij of oplader of iets dergelijks. Een papieren tekst is licht en makkelijk mee te dragen. Op een papieren tekst kan je met de hand aanduidingen maken. Het is duidelijk: ik ben er niet van overtuigd dat een schermpje ooit papier kan vervangen.

Wat kunnen traditionele media doen om een plekje te behouden?

P1050153

Ik denk evenmin dat nieuwe media gaan verdwijnen. Dus moeten de oude en nieuwe media een manier vinden om naast elkaar te bestaan. Misschien kunnen ze elkaar zelfs versterken. “Nieuws” op sociale media kan een meerwaarde betekenen voor krantenartikels, zonder hiermee in concurrentie te gaan. Wat begint als een tweet of post eindigt vandaag steeds vaker als een krantenartikel, zoals in het voorbeeld uit De Morgen hierboven (18/12/2014, p.17).

Nieuwe media is veel sneller dan traditionele media. Maar kranten kunnen dan weer toevoegen aan het nieuws door bijvoorbeeld antwoorden te verschaffen op vragen zoals “hoe” en “waarom”. De meeste lezers vinden het niet erg als wat ze reeds op sociale media lazen nog eens terugkomt in de krant. Hierbij moet binnen redacties wel opgepast worden voor een te krampvastig vasthouden aan het idee van: “wij moeten ten alle koste per uitgave x aantal waarom-artikels schrijven”. Dit kan leiden tot geforceerde artikels.

Een tweede mogelijkheid is dat traditionele media ander nieuws moeten leveren. Lezers zouden zich kunnen bedenken dat ze niet willen betalen om in de krant te lezen wat ze al gratis online hebben vernomen. Hiertoe moeten er echter tijd en middelen worden vrijgemaakt zodat journalisten kunnen graven naar ander nieuws. Tijd is vaak hetgeen dat tekort schiet. Geld ook, trouwens. Niettemin ziet Yves Desmet van De Morgen een investering in onderzoeksjournalistiek als dé stap die kranten kunnen maken om te blijven “meedraaien”.

“Als je als nieuwsmedium wil meedraaien in de snelle 24 uur durende nieuwsmachine, moet je investeren in journalistieke diepgang. Daarmee kan je het verschil maken.” (Yves Desmet, De Morgen)

Meer analyserende en diepgravende artikels in kranten, dat is dus de boodschap!


Bronnen:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s